
Jak oblicza się zaliczkę na podatek dochodowy w Hiszpanii (retención IRPF): roczna prognoza stojąca za każdym paskiem wynagrodzeń
Zaliczka na podatek dochodowy w Hiszpanii (retención IRPF, podatek dochodowy od osób fizycznych pobierany z każdej wypłaty wynagrodzenia, w Hiszpanii zwanej nómina) to wskaźnik procentowy, który pracodawca oblicza dla każdego pracownika na podstawie prognozy rocznego wynagrodzenia, a nie kwota odczytywana z tabeli. Pracodawca stosuje tę stawkę do każdej wypłaty i przelicza ją, gdy zmienia się wynagrodzenie lub sytuacja osobista pracownika. Procedurę określają art. 80 do 89 rozporządzenia w sprawie IRPF (Real Decreto 439/2007), a jej parametry na 2026 r. nie zmieniły się od 2024 r.
Jak w czterech krokach oblicza się stawkę retención IRPF
Rozporządzenie określa kolejność czynności w art. 82; w praktyce sprowadza się ona do czterech kroków.
- Prognoza rocznego wynagrodzenia. Punktem wyjścia jest całe stałe i przewidywalne zmienne wynagrodzenie za rok kalendarzowy, pieniężne i w naturze. Przyjmuje się, że wynagrodzenie zmienne wyniesie co najmniej tyle, ile w poprzednim roku, chyba że da się obiektywnie wykazać niższą kwotę (art. 83.2).
- Obliczenie podstawy. Pracodawca odejmuje składki pracownika na ubezpieczenia społeczne, ryczałt 2 000 EUR z tytułu „innych kosztów” (art. 19.2.f ustawy o IRPF) oraz, gdy dochód netto ze stosunku pracy jest niższy niż 19 747,50 EUR, ulgę dla osób o niskich dochodach w wysokości do 7 302 EUR (art. 83.3).
- Obliczenie kwoty zaliczki (cuota de retención). Pracodawca stosuje skalę zaliczek do podstawy oraz, osobno, do minimum osobistego i rodzinnego (mínimo personal y familiar, kwoty wolnej od podatku przysługującej pracownikowi i osobom pozostającym na jego utrzymaniu), a następnie odejmuje drugi wynik od pierwszego (art. 85).
- Przeliczenie na stawkę. Kwota zaliczki podzielona przez prognozowane wynagrodzenie daje tipo de retención, z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku (art. 86). Metoda obliczeń publikowana przez administrację skarbową obcina wynik zamiast go zaokrąglać.
Skala zaliczek na 2026 r. ma sześć progów: 19% do 12 450 EUR, 24% do 20 200 EUR, 30% do 35 200 EUR, 37% do 60 000 EUR, 45% do 300 000 EUR i 47% powyżej tej kwoty.
Minimum osobiste wynosi 5 550 EUR rocznie i jest wyższe od 65. roku życia (art. 57 ustawy o IRPF). Dzieci poniżej 25 lat mieszkające z pracownikiem zwiększają je o 2 400 EUR, 2 700 EUR, 4 000 EUR i 4 500 EUR odpowiednio na pierwsze, drugie, trzecie i czwarte dziecko (art. 58), przy czym uwzględnia się połowę tych kwot, chyba że pełna kwota przysługuje wyłącznie pracownikowi (art. 84).
Osoby o niskich dochodach nie płacą zaliczek: dla pracownika stanu wolnego bez dzieci próg zwolnienia wynosi 15 876 EUR rocznego wynagrodzenia (art. 81). Przy wynagrodzeniu do 35 200 EUR kwota zaliczki nie może przekroczyć 43% nadwyżki wynagrodzenia ponad próg zwolnienia (art. 85.3).
Modelo 145: dane pracownika, od których zależy mínimo personal y familiar
Pracownicy zgłaszają swoją sytuację na formularzu Modelo 145, który pracodawca przechowuje, podpisany, na potrzeby kontroli, zamiast składać go w administracji skarbowej. Formularz obejmuje sytuację rodzinną (samotny rodzic, osoba w związku małżeńskim z małżonkiem zarabiającym 1 500 EUR lub mniej albo każdy inny przypadek), zstępnych i wstępnych, niepełnosprawność, mobilność geograficzną, alimenty zasądzone przez sąd oraz kredyt hipoteczny na mieszkanie zaciągnięty przed 2013 r. Pracownik składa Modelo 145 przed 1 stycznia lub przy rozpoczęciu pracy, a ponownie tylko wtedy, gdy coś się zmieni (art. 88).
Bez Modelo 145 pracodawca oblicza stawkę bez danych rodzinnych (art. 88.2), więc rodzic trojga dzieci płaci wyższą stawkę do czasu złożenia formularza; nie dotyczy to pracownika stanu wolnego bez dzieci, ponieważ minimum osobiste w wysokości 5 550 EUR przysługuje każdemu. Jeśli nieprawdziwe lub niepełne dane albo niezgłoszona zmiana obniżają zaliczkę, pracownikowi grozi kara w wysokości 35% niedopłaty lub 150%, jeśli nie ma on obowiązku składania zeznania rocznego (art. 205 ogólnej ustawy podatkowej, przywołany na formularzu).
Przykład obliczenia: 36 000 EUR, osoba stanu wolnego, bez dzieci (tipo de retención IRPF 2026)
Pracownik zatrudniony na umowę na czas nieokreślony zarabia 36 000 EUR rocznie w dwunastu wypłatach po 3 000 EUR, ma mniej niż 65 lat, nie ma niepełnosprawności i pracuje na wspólnym obszarze podatkowym (cała Hiszpania z wyjątkiem Kraju Basków i Nawarry).
- Ubezpieczenia społeczne. Stawki pracownika na 2026 r. wynoszą 4,70% na ryzyka ogólne, 1,55% na wypadek bezrobocia, 0,10% na kształcenie zawodowe i 0,15% na mechanizm równości międzypokoleniowej (MEI): łącznie 6,50%. 36 000 EUR × 6,50% = 2 340 EUR.
- Podstawa do obliczenia stawki. 36 000 EUR − 2 340 EUR − 2 000 EUR = 31 660 EUR. Dochód netto ze stosunku pracy (wynagrodzenie minus składki) wynosi 33 660 EUR, czyli więcej niż 19 747,50 EUR, więc ulga dla osób o niskich dochodach wynosi zero.
- Skala zastosowana do podstawy. Pierwsze 20 200 EUR daje 4 225,50 EUR; pozostałe 11 460 EUR według stawki 30% dodaje 3 438 EUR. Razem 7 663,50 EUR.
- Skala zastosowana do minimum. 5 550 EUR × 19% = 1 054,50 EUR.
- Kwota zaliczki. 7 663,50 EUR − 1 054,50 EUR = 6 609 EUR.
- Stawka. 6 609 EUR ÷ 36 000 EUR = 18,358%, po obcięciu 18,35%. Wynagrodzenie przekracza 35 200 EUR, więc limit 43% nie ma zastosowania.
Pracodawca pobiera 550,50 EUR z każdej wypłaty w wysokości 3 000 EUR, czyli 6 606 EUR w skali roku (o 3 EUR mniej niż obliczona kwota z powodu obcięcia). Wypłata tego samego wynagrodzenia w czternastu ratach (z dwiema pagas extraordinarias, czyli dodatkowymi wypłatami) nie zmienia stawki.
Stawki minimalne i stałe: 2% przy umowach krótszych niż rok, 35% dla członków zarządu
Obliczona stawka nie może być niższa od dwóch progów minimalnych (art. 86.2):
- 2% w przypadku umów zawartych na okres krótszy niż rok oraz artystów (i ich personelu technicznego i pomocniczego) w szczególnym stosunku pracy w sektorach sztuk widowiskowych, audiowizualnym i muzycznym.
- 15% w przypadku innych szczególnych stosunków pracy o charakterze podporządkowanym, z wyjątkiem osób odbywających karę pozbawienia wolności i pracowników z niepełnosprawnościami w specjalnych zakładach pracy.
Progi minimalne mają pierwszeństwo przed zwolnieniem dla osób o niskich dochodach (art. 81.3). Sześciomiesięczna umowa z wynagrodzeniem 1 500 EUR miesięcznie (łącznie 9 000 EUR) daje obliczoną stawkę równą zero, ale próg 2% nadal zobowiązuje pracodawcę do pobierania 30 EUR miesięcznie.
Członkowie zarządu i rady nadzorczej pozostają poza tym obliczeniem: od ich wynagrodzeń pobiera się zaliczkę według stałej stawki 35% lub 19%, jeśli obroty spółki w poprzednim roku wyniosły mniej niż 100 000 EUR (art. 80.1.3).
Jedna krajowa skala zaliczek, z wyjątkiem Kraju Basków i Nawarry
Na wspólnym obszarze podatkowym roczny podatek IRPF łączy skalę państwową i skalę regionalną ustalaną przez wspólnotę autonomiczną, w której mieszka pracownik (art. 63 i 74 ustawy o IRPF). Przy poborze zaliczek we wszystkich wspólnotach stosuje się tę samą skalę od 19% do 47%; różnica regionalna jest rozliczana w zeznaniu rocznym (declaración de la renta) jako zwrot lub dopłata.
Kraj Basków i Nawarra mają własne (foralne) systemy podatku dochodowego. Zaliczki od pracy wykonywanej na ich terytorium odprowadza się do władz foralnych: do trzech baskijskich władz prowincjonalnych na podstawie Concierto Económico (art. 7 Ley 12/2002), a do Nawarry na podstawie Convenio Económico (art. 10 Ley 28/1990). Władze te publikują tabele procentowe zamiast stosować formułę wspólnego obszaru; tabelę na 2026 r. dla Bizkaia zatwierdzono dekretem Decreto Foral 134/2025. W przypadku pracowników właściwy organ ustala się według miejsca wykonywania pracy (dla pracowników zdalnych według zakładu pracy, do którego są przypisani), a nie miejsca zamieszkania; w przypadku wynagrodzeń członków zarządu według siedziby podatkowej spółki wypłacającej (w Nawarze według administracji, która pobiera od niej podatek od osób prawnych).
Regularización IRPF: ponowne obliczenie stawki po zmianie wynagrodzenia lub danych rodzinnych
Pracodawca ponownie oblicza stawkę (regularización), gdy zmienia się prognozowane wynagrodzenie, umowa trwa dłużej niż pierwotnie przewidziano, rodzi się dziecko, dochód małżonka przekracza 1 500 EUR, a także w pozostałych przypadkach wymienionych w art. 87.2. Nowa kwota zaliczki za cały rok, pomniejszona o już pobrany podatek, jest rozkładana na pozostałe wypłaty.
Załóżmy, że ten sam pracownik otrzymuje od 1 lipca podwyżkę do 3 500 EUR miesięcznie. Prognozowane wynagrodzenie wynosi teraz 39 000 EUR (sześć miesięcy po 3 000 EUR i sześć po 3 500 EUR). Składki wynoszą 2 535 EUR, a podstawa 34 465 EUR. Skala daje 8 505 EUR, minus 1 054,50 EUR z tytułu minimum: nowa roczna kwota zaliczki to 7 450,50 EUR. Od stycznia do czerwca pracodawca pobrał 3 303 EUR, więc do pobrania pozostaje 4 147,50 EUR z 21 000 EUR, które zostaną jeszcze wypłacone: nowa stawka wynosi 19,75%, czyli 691,25 EUR miesięcznie.
Zmiany wynagrodzenia stosuje się od dnia, w którym następują. Zmiany w Modelo 145 stosuje się od pierwszej listy płac sporządzonej co najmniej pięć dni po zgłoszeniu, a zmianę, która zwiększa zaliczkę, pracownik musi zgłosić w ciągu dziesięciu dni (art. 88.4). Pracodawca może zamiast tego grupować ponowne obliczenia kwartalnie, od 1 kwietnia, 1 lipca i 1 października (art. 87.4).
Wpłata i raportowanie zaliczek: Modelo 111 i Modelo 190
Zaliczki wpłaca się do administracji skarbowej (AEAT) na formularzu Modelo 111. Większość pracodawców składa go kwartalnie, w ciągu pierwszych dwudziestu dni kalendarzowych kwietnia, lipca, października i stycznia. Duże przedsiębiorstwa (obroty w poprzednim roku powyżej 6 010 121,04 EUR) oraz podmioty publiczne z budżetem powyżej 6 mln EUR składają go co miesiąc, do 20. dnia (art. 108.1). Termin przypadający w weekend lub dzień ustawowo wolny od pracy przesuwa się na następny dzień roboczy.
Między 1 a 31 stycznia pracodawca składa Modelo 190, roczne zestawienie wynagrodzenia, zaliczek, odliczeń i danych rodzinnych każdego pracownika, z pracownikami pod kluczem A i członkami zarządu pod kluczem E (art. 108.2 i Orden EHA/3127/2009). Sumy w Modelo 190 muszą zgadzać się z deklaracjami Modelo 111 za dany rok. Pracodawca przekazuje też każdemu pracownikowi zaświadczenie o pobranych zaliczkach przed rozpoczęciem okresu składania zeznań podatkowych (art. 108.3).
Podsumowanie
- Pracownik stanu wolnego z wynagrodzeniem 36 000 EUR w 2026 r. ma stawkę 18,35%, czyli 550,50 EUR miesięcznie.
- Umowy krótsze niż rok mają stawkę minimalną 2%; wynagrodzenia członków zarządu stałą stawkę 35% (19% dla spółek z obrotami w poprzednim roku poniżej 100 000 EUR).
- Kraj Basków i Nawarra stosują własne tabele według miejsca wykonywania pracy; w pozostałej części Hiszpanii obowiązuje jedna skala.
- Stawkę oblicza się ponownie, gdy zmienia się wynagrodzenie lub dane w Modelo 145; zaliczki wpłaca się na Modelo 111 i raportuje rocznie w Modelo 190.
Sama arytmetyka jest rutynowa; wymagające jest utrzymywanie aktualnej prognozy dla każdego pracownika przy podwyżkach, premiach, narodzinach dzieci i przedłużeniach umów, i właśnie do wspierania tej pracy stworzono Flux.
Mehmood Deshmukh
CTO i współzałożyciel
Obliczenia płac w czasie rzeczywistym
Wbudowana obsługa płac w modelu white-label
Baza wiedzy i chatbot AI
Monitorowanie i aktualizacje przepisów
Automatyczne deklaracje podatkowe i ubezpieczeń społecznych
Konfigurowalny interfejs i paski wynagrodzeń
Zarządzanie pracownikami
Cykliczne potrącenia i składki